Woordenlijst

Woordenlijst beloningstransparantie

Heldere definities van de begrippen die de EU-richtlijn beloningstransparantie gebruikt, en wat elk ervan betekent voor werkgevers.

← Terug naar de gids over de richtlijn

EU-richtlijn beloningstransparantie: Richtlijn (EU) 2023/970, de EU-wet die de genderloonkloof aanpakt via transparantie. Lidstaten moeten de richtlijn uiterlijk 7 juni 2026 in nationale wetgeving omzetten.
Gelijkwaardige arbeid: Verschillende functies die gelijkwaardig zijn wanneer ze worden beoordeeld op objectieve, genderneutrale criteria: vaardigheden, inspanning, verantwoordelijkheid en arbeidsomstandigheden. Gelijke beloning geldt voor functies van gelijke waarde, niet alleen voor identieke functies.
Genderloonkloof: Het verschil tussen de gemiddelde beloning van vrouwen en mannen, meestal uitgedrukt als percentage. De richtlijn vereist dat dit verschil in totaal wordt gerapporteerd en per categorie van werknemers die gelijke arbeid verrichten.
Genderneutrale functiewaardering: Een gestructureerde methode om functies te vergelijken aan de hand van objectieve criteria die geen van beide geslachten bevoordelen, gebruikt om gelijkwaardige arbeid vast te stellen en beloningsverschillen te rechtvaardigen.
Wettelijk loonkloofrapport (artikel 9): Het verplichte rapport dat werkgevers binnen de reikwijdte volgens een vaste frequentie indienen bij een nationale autoriteit, met hun genderloonkloof in totaal en per categorie van werknemers.
Gezamenlijke beloningsevaluatie (artikel 10): Een evaluatie die een werkgever samen met de werknemersvertegenwoordigers moet uitvoeren wanneer uit de rapportage een ongerechtvaardigd gemiddeld verschil van 5% of meer in een categorie blijkt dat niet binnen zes maanden is weggewerkt.
Recht op informatie (artikel 7): Het recht van werknemers om het gemiddelde beloningsniveau voor hun categorie van werk te ontvangen, uitgesplitst naar geslacht, en over dit recht te worden geïnformeerd. Geheimhoudingsclausules over beloning die dit recht blokkeren, zijn verboden.
Beloningstransparantie bij werving: De plicht om sollicitanten vóór het gesprek de aanvangsbeloning of een bandbreedte te geven, het verbod om naar de beloningshistorie te vragen en de eis dat vacatureteksten en functietitels genderneutraal zijn.
Categorieën van werknemers: Groepen werknemers die hetzelfde werk of gelijkwaardige arbeid verrichten; de eenheid voor rapportage over de loonkloof en voor het bepalen of een gezamenlijke beloningsevaluatie nodig is.
Gemiddelde en mediane loonkloof: Twee manieren om beloningsverschillen te middelen: het gemiddelde is het rekenkundig gemiddelde, de mediaan het middelste punt. De richtlijn vereist dat beide worden gerapporteerd.
Beloningskwartielen: Vier even grote groepen waarin het personeel naar beloningsniveau wordt verdeeld; de rapportage toont het aandeel vrouwen en mannen in elke groep en maakt zo verticale segregatie zichtbaar.
Rapportagedrempels: De aantallen werknemers vanaf welke de rapportageplicht geldt: 250 en 150 werknemers vanaf 2027, 100 vanaf 2031. De nationale wet bepaalt de precieze aantallen en data.
Omzetting: Het proces waarbij elke lidstaat een EU-richtlijn in de eigen nationale wetgeving opneemt. U voldoet aan de omzettingswet, niet aan de richtlijn zelf.
Bevoegde autoriteit (toezichtsorgaan): De nationale instantie die is aangewezen om loonkloofrapporten te ontvangen, toe te zien op naleving en de handhaving te ondersteunen. Die verschilt per land.
Bewijslast: Bij geschillen over gelijke beloning verschuift de richtlijn de bewijslast naar de werkgever: zodra een werknemer een mogelijke schending aannemelijk maakt, moet de werkgever bewijzen dat er geen discriminatie heeft plaatsgevonden.
Beloning (loon): De volledige waarde die een werknemer ontvangt: het basissalaris plus eventuele aanvullende of variabele componenten, zoals bonussen, toeslagen en secundaire arbeidsvoorwaarden. De kloof wordt gemeten op de totale beloning.